Sorginak (1949)

Testua: Salbatore Mitxelena
OKA-1969, 24-25 or. (AEP-2, 213-215 or.)
Doinua: Herri-doinua (“Aldapeko sagarraren”)
OKA-1969, 10. kanta, 24. or.
– AAB: 211, 222, 265 –

1. Arre-arre zalko-zalko erratza gainetan,
   akelarrera dijoaz sorginak aidetan,
   hodei guzien azpitik
   sasi guzien gainetik.
   Txiruliruli, txiruliruli,
   jentiletako denborak berriz itzuli.
   
   
2. Bagerala, ez gerala; mutil eta neska
   nunahitik han biltzen dira egitera festa.
   Mila ta bostehun sorgin
   dantzari Zugarramundin.
   Txiruliruli, txiruliruli.
   Hango oihu, ixkanbila eta karraxi!
   
   
3. Dantza-sokaren erdian aker ipur-beltza;
   aker ipur-beltz itxuran deabru traketsa
   da hango buruzagia,
   itxixo nazkagarria.
   Txiruliruli, txiruliruli.
   Naparruan lehengo fede garbia itzali.
   
   
4. Arre-arre zalko-zalko erratza gainetan,
   astero ta kristau gehio ostiral gauetan
   dijoaz Akelarrera,
   akerra mun egitera.
   Txiruliruli, txiruliruli.
   Nork uxatuko ote du izurri hori?
   
   
5. Hiru praile zein baino zein santu ta argiak
   Naparrura Arantzazutik mixiolariak
   bialdu Andra Mariak,
   kentzera sorginkeriak.
   Txiruliruli, txiruliruli.
   Andra Mari bera ere mixiolari.
   
   
6. Gauez argi Akelarren! Deabruak ihes.
   Neska-mutil sorgin danak jarri dira ahuspez.
   Nork esango ta Andra Mari
   Akelarren agiri!
   Txiruliruli, txiruliruli.
   Bai mintza ere euskeraz ondo poliki!
   
   
7. Aldapeko sagarraren adarraren puntan
   Zugarramurdi puntako puntaren puntan
   txoria zegoan kantari:
   – “Sorginik ez dek, Euskal Herri!;
   Txiruliruli, txiruliruli.
   Eskerrak Arantzazuko Zaindariari!”.

Bere Poemako “Ama zaindaria” kapituluko ataletako bat, Zugarramurdiko sorginen eta Arantzazuko fraide misiolarien kondaira kantatzen duena (ik. 113-115 or.) dakar hemen Mitxelenak. Izan ere historiak dioenez, Arantzazuko fraideak bidali zituzten Zugarramurdiko sorginei predikatzera, onbidera zitezen. Atala ia osorik, eta testu-aldaketa txiki batzurekin, jaso zuen Mitxelenak OKA kanta-liburuan; bosgarren ahapaldia, berriz, osorik aldatu zuen OKA-ko ediziorako. AEP-n bertan dago esleituta kantarentzako herri-doinua: “Aldapeko sagarraren”.

Arantzazuko fraide gazteen artean gogoz eta alai abestu ohi zuten kanta saltari hau lagunartean, baina ez musika-harmonizatzaileek eta ez Santutegiko kanta-grabatzaileek hartu zuten aintzat. M. Idoiagak bai, organoko laguntza jarri zion, OKA-ko beste abestiei bezala (OKA/Id, 10. kanta; AAB: 265) –lehen ahapaldia bakarrik, partituraren barruan–.

AAB: 211

AAB: 222

AAB: 265